Motto: "Studium wykonalności to kluczowy krok przed podjęciem decyzji o realizacji projektu - pozwala ono ocenić potencjalne ryzyko i zyski."
W dzisiejszym poście opiszę wszystkie elementy, które powinno zawierać poprawne opracowanie przemysłowych studiów wykonalności w formie dokumentu. Każdy z czytelników może podjąć wyzwanie i napisać studium wykonalności w 22 krokach przedstawionych poniżej 😊
Projekt inwestycyjny począwszy od fazy pomysłu do jego eksploatacji może być zobrazowany w formie cyklu zawierającego fazy: przedinwestycyjną, inwestycyjną i operacyjną. Każda z nich dzieli się na etapy. Opisane dalej szczegółowe etapy odnoszą się przede wszystkim do fazy przedinwestycyjnej, gdyż ta jest materiałem wyjściowym dla decydentów. To oni podejmują decyzję czy projekt wejdzie w życie. Pozostałe dwie to wdrażanie inwestycji w życie oraz zarządzanie eksploatacją infrastruktury powstałej w wyniku zakończenia przedsięwzięcia.
Struktura opracowania przemysłowych studiów wykonalności powinna zawierać następujące składowe:
- Podsumowanie, wnioski – pisane na koniec sporządzonego opracowania, po przemyśleniach – zawiera ostateczną ocenę projektu, odniesienie się do ryzyk i zagrożeń, ocenia uzyskane rezultaty.
- Koncepcja projektu, opis – czego dotyczy, cele projektu, lokalizacja, produkty, kto jest właścicielem, otoczenie makroekonomiczne i jego oddziaływanie na projekt i vice versa, okres trwania.
- Polityka społeczno-gospodarcza – aspekty fiskalne, prawne, demograficzne, dostęp do infrastruktury (np. sieci dróg, linii energetycznych).
- Lokalizacja i otaczające środowisko naturalne. Czy projekt oddziaływane na otoczenie. Ocena wpływu projektu na środowisko (gospodarka ściekami i odpadami). Konflikty środowiskowe?
- Analiza marketingowa otoczenia, badania marketingowe -> plan marketingowy dla przedsięwzięcia -> budżet marketingowy. Zamiary należy „ubrać” w cyfry i przedstawić jako koszty w tabelach projekcyjnych.
- Projekcje przychodów ze sprzedaży i bezpośrednich kosztów marketingu. Uwzględnić również elementy polityki cenowej: opusty ilościowe i wartościowe, programy lojalnościowe itp. Do określenia ceny sprzedaży można uwzględnić różne formuły cenowe np. omówiona w jednym z moich postów formuła koszt plus zysk od zaangażowanego kapitału.
- Materiały i surowce do produkcji – zapotrzebowanie ilościowe z podziałem na grupy i klasy. Plany produkcji, dostaw, zapasów materiałów i surowców oraz wyrobów/półproduktów w kontekście planowanych zdolności produkcyjnych.
- Wybór technologii, zakup i transfer technologii (budżet kosztów, opłat licencyjnych itd.).
- Plany zakupu gruntu, roboty budowlano-inżynieryjne, dostawy środków trwałych (maszyn i wyposażenia) -> szacunki ogólnych nakładów inwestycyjnych.
- Koszty organizacyjne – koszty ogólnozakładowe (podział na budżety działów administracji i marketingu). Budżety kosztów funkcjonowania wydziałów/działów produkcyjnych.
- Koszty materiałów i surowców, koszty dostaw (zaopatrzenia) w ujęciu ilościowym i wartościowym.
- Zapotrzebowanie na kapitał obrotowy netto (projekcje).
- Źródła finansowania – kapitały własne, kredyty, leasing, wybór struktury finansowania w kontekście kosztu kapitału (projekcje).
- Rachunek Zysków i Strat (projekcje).
- Bilans (projekcje).
- Przepływy finansowe (projekcje).
- Analiza wskaźnikowa (opcjonalnie – przyda się, aby pokazać stan bieżący w kolejnych latach).
- Metody dyskontowe do oceny efektywności finansowej projektu: NPV, wybór stopy dyskontowej, IRR.
- Okres zwrotu kapitału zakładowego, prosta stopa zwrotu – jako uzupełnienie dyskusji nad efektywnością finansową projektu.
- Analiza wrażliwości – scenariusze.
- Analiza BEP (break even point).
- Oszacowanie ryzyk w projekcie. Pomiar ryzyk (wariancja, odchylenie standardowe, współczynnik zmienności).
Przedstawiony powyżej plan tworzenia studium wykonalności projektu inwestycyjnego został uproszczony dla potrzeb dydaktycznych. Jednakże jest to pełnowartościowe opracowanie, którym można się posługiwać w tworzeniu profesjonalnych opracowań. Każdy z powyższych punktów można rozwinąć i uszczegółowić wg pożądanego zakresu. Przedstawione zagadnienia nie są w żadnym razie teoretyczne – w pkt 11. piszę o kosztach dostaw – jak są istotne doceni to ten, kto kupuje surowce wielokrotnie tańsze niż ich transport na dalekie dystanse np. piasek, kruszywo itd. – w takich przypadkach koszty dostawy są czasami 2-3 krotnie wyższe niż cena transportu. Jak łatwo zauważyć, dokument studium jest wynikiem interdyscyplinarnej pracy min., specjalistów z obszaru marketingu, inżynierii, prawa, ekologii, inżynierii finansowej…
Jeśli masz własne przemyślenia, to zaproponuj, co chciałbyś dodać do planu…

