"Pamiętaj, że brak decyzji to również decyzja." - Harvey Cox
Wiele decyzji w firmie jest podejmowane nie przez jedna osobę (decydenta) ale przez grupę, zespół ludzi. Decyzje zespołowe z uwagi na swój charakter, wydają się być bardziej racjonalne, obiektywniejsze niż ma to miejsce w przypadku podejmowanych jednoosobowo.
Ponieważ zapadają w większym gronie, gdzie każdy z uczestników zespołu ma równoprawny głos – prawdopodobieństwo realizacji decyzji podjętej w sposób „kolegialny” jest większe niż dla decyzji jednoosobowej. Z tego względu w wielu organizacjach preferowany jest ten sposób.
Nie będę jednak opisywał wybranych technik grupowego rozwiazywania problemów, lecz skoncentruję się na „zaletach i wadach”, które można zawrzeć w pojęciach aktywa grupowe oraz pasywa grupowe.
Do aktywów grupowych zaliczamy:
- Większa ilość informacji (wiedzy) całego zespołu
- Liczniejsze sposoby podejścia do problemu – wielość punktów widzenia na rozwiązywany problem zwiększa zbiór potencjalnych rozwiązań
- Uczestnictwo w rozwiązywaniu problemu zwiększa akceptację wypracowanej decyzji- im szersze uczestnictwo w grupowym wyrażaniu swoich opinii oraz im większa jest możliwość wywierania na decyzje wpływu, tym więcej członków akceptuje decyzje podjętą wspólnie a nie indywidualnie.
- W praktyce może się okazać, iż rozwiązanie niskiej jakości, które są aprobowane, może być bardziej efektywne niż rozwiązanie o wysokiej jakości, ale braku akceptacji przez większość uczestników.
- Zrozumienie decyzji – decyzja podjęta jednoosobowa wymaga elementu „przekaźnika” do obszarów wykonawczych. W tym obszarze może wystąpić zakłócenie treści przekazu. Ten aspekt nie występuje w procesie grupowego podejmowania decyzji, gdyż uczestnicy procesu uczestniczyli w każdym etapie wypracowania końcowej decyzji, jej kształtowania.
Pasywa grupowe:
- Presja społeczna -zachowanie uczestników może prowadzić do nieformalnych nacisków doprowadzając do konformizmu.
- Dominacja jednostki – w grupach bez przywódcy po pewnym czasie wyłania się jednostka dominująca, której oddziaływanie na decyzję końcową jest większe niż by to wynikało z równoprawnych, poszczególnych „głosów” uczestników.
- Konfliktowe cele drugorzędne, „forsowanie” własnych rozwiązań – stosowane w celu przekonania uczestników „neutralnych” do konkretnego rozwiązania z uwagi na identyfikację z tym a nie innym rozwiązaniem. Występuje tutaj forsowanie własnych decyzji a nie znalezienie najlepszego rozwiązania.
- Podejmowanie ryzyka – grupy decyzyjne są bardziej skłonne do podejmowania większego ryzyka. Wynika to z „rozmycia” odpowiedzialności na wielu jej członków.
- Wymogi czasowe- grupa wymaga jednak zdecydowanie więcej czasu na podjęcie decyzji niż jednostka.
Jak to opisuj a znawcy tematu – decyzje grupowe potrafią być nieracjonalne, co więcej – niezgodne z interesem środowiska, który reprezentują (skąd my to znamy?). W praktyce nawet grupy decydentów złożone z kompetentnych specjalistów, poddane działaniu grupowego myślenia potrafią wspólnie akceptować nierealne i fałszywe koncepcje, idee.
Czy w twojej firmie dostrzegasz takie aspekty?
Opracowano na podstawie : Stefan Tokarski „Psychologia Organizacji” WUG
