"Nie można uniknąć ryzyka, ale można je zminimalizować poprzez odpowiednie planowanie i analizę" - Peter Drucker
Nasze 3 kluczowe miary do pomiaru ryzyka to: wariancja, odchylenie standardowe oraz współczynnik zmienności.
Kontynuując przykład z poprzedniego posta, przystępujemy do szczegółowych obliczeń. Oczywiście możemy korzystać z wbudowanych funkcji w arkuszu Excel, natomiast w celu edukacyjnym przedstawiłem ich przebieg krok po kroku zaznaczając odrębnymi kolorami każdą z wyliczanych miar.
Odchylenie standardowe δ dla naszego projektu wyniosło 718 (to miara bezwzględna) i oznacz to, że wartość NPV uzyskana w projekcie będzie znajdować się w przedziale 1810 +/- 718, czyli od maksymalnie 2528 do minimalnie 1092.
Łatwo zauważyć, że im przedział wahań węższy, to większe prawdopodobieństwo uzyskania wartości oczekiwanej 1810.
Współczynnik zmienności CV jest miarą względną – mierzy on zmienność wartości NPV przypadająca na jednostkę wartości średniej (oczekiwanej). Określa relację średniego odchylenia NPV do jednostki wartości oczekiwanej NPV. W naszym przypadku wyniósł on 0,397. Nie jest to wartość stosunkowo duża więc ryzyko w projekcie możemy określić jako umiarkowane.
Reasumując: projekty, które mają większe δ, δ2 oraz CV ocenianie są jako bardziej ryzykowne niż te, które wykazują odpowiednio niższe wartości tych parametrów.
Jak „poradzić” sobie z zarządzaniem ryzykiem?
Zarządzanie ryzykiem jest nieodłącznym elementem każdego projektu. Obejmuje ono identyfikację, analizę oraz odpowiedź na ryzyko i jest procesem ciągłym, który powinien trwać przez cały cykl życia projektu. Oto kilka rekomendacji, kiedy stosować różne podejścia do mierzenia ryzyka:
- Proste projekty, ograniczone zasoby: w przypadku mniejszych projektów, gdzie zasoby są ograniczone, zaleca się korzystanie z analizy jakościowej. Jest ona mniej „zasobożerna” i wystarczająca do oceny podstawowych zagrożeń.
- Złożone projekty, wysoki poziom niepewności: dla dużych i złożonych projektów, gdzie poziom niepewności jest wysoki, warto zastosować zarówno analizę jakościową, jak i ilościową. Symulacja Monte Carlo może być tu szczególnie użyteczna.
- Projekty strategiczne: Przy projektach o szczególnym znaczeniu strategicznym, należy położyć nacisk na dokładną analizę wszystkich możliwych zagrożeń i okazji, dlatego połączenie macierzy ryzyka z analizą SWOT może dostarczyć kompleksowego obrazu sytuacji.
Ryzyko jest nieodłącznym aspektem każdego projektu. Zrozumienie istoty ryzyka oraz umiejętność jego właściwego pomiaru są kluczowe dla sukcesu projektu. Poprzez świadome zarządzanie ryzykiem, możemy minimalizować negatywne skutki oraz zwiększać szanse na osiągnięcie zamierzonych celów. Niezależnie od wybranej metody, kluczem jest regularna analiza i adaptacja strategii zarządzania ryzykiem zgodnie z dynamicznymi warunkami projektowymi.
